Şanlıurfa’nın Birecik ilçesine özgü geleneksel yemeklerden biri olan Hasbeli Aş, yüzyıllardır süregelen lezzet ve dilek yemeği olarak biliniyor.
İlçede evlerde yapılan mercimekli pilav olarak da bilinen Hasbeli Aş, yalnızca yöresel bir yemek olmanın ötesinde, Birecik’in inanç ve gelenek kültüründe önemli bir yere sahip bulunuyor.
DİLEKLERİN VE DUALARIN LEZZETİ
Birecik’te özellikle Şıh Hasan Türbesi bahçesinde gerçekleştirilen gelenekte, dileği olan kişiler Hasbeli Aş pişirerek yakınlarıyla birlikte türbeyi ziyaret ediyor.
Türbe bahçesinde dağıtılan Hasbeli Aş, dualar eşliğinde yenilirken, yemeği yiyenler de gönüllerinden geçen dilekleri tutuyor. Gelenek gereği hazırlanan yemekten bir miktar da “karınca hakkı” olarak yere bırakılıyor.
Bu uygulamanın, paylaşma, bereket ve iyilik anlayışının bir yansıması olduğu ifade ediliyor.
BİRECİK MUTFAĞININ ÖZEL TATLARINDAN BİRİ
Hasbeli Aş’ın ana malzemesini, yeşil mercimekten daha küçük ve kahverengi kabuklu olan yöresel hasbe mercimeği oluşturuyor.
Birecik mutfağında önemli bir yere sahip olan bu özel yemek, geçmişten günümüze aktarılan geleneksel tariflerle hazırlanıyor.
Hasbeli Aş İçin Gerekli Malzemeler
1,5 su bardağı hasbe (mercimek)
1 su bardağı pilavlık bulgur
2 yemek kaşığı sade yağ
2 yemek kaşığı zeytinyağı
1 yemek kaşığı zahvur (yalancı safran)
1 yemek kaşığı toz biber
1 tatlı kaşığı tuz
1 tatlı kaşığı karabiber
HAZIRLANIŞI
Yıkanan mercimekler tencereye alınarak bir miktar zeytinyağı ve üzerini geçecek kadar sıcak su ile hafif diri kalacak şekilde haşlanır. Daha sonra mercimekler süzülür.
Haşlanan mercimeklere bulgur, zahvur, toz biber, tuz ve karabiber eklenir. Sade yağ veya zeytinyağı ile birlikte kısa süre kavrulur.
Ardından üzerini geçecek kadar sıcak su ilave edilerek tencerenin kapağı kapatılır ve pişmeye bırakılır. Gerektiğinde sıcak su eklenerek kıvamı ayarlanır.
Suyunu çeken Hasbeli Aş, ocaktan alındıktan sonra bir süre dinlendirilir. Geleneksel tarifte mercimek ve bulgurun tamamen dağılmaması, hafif diri kıvamını koruması önem taşıyor.